Fendo Orella 22.02.2011
Baixa y ascuita o nuestro zaguer programa en o venient vinclo:
L’actualidat social de raso en aragones: Zaragoza, Uesca, Grecia, Winconsin, Madrit, Sahara y Pais Valencià. Ista vegada traduciemos a canta “Sunday, bloody sunday” d’os irlandenses U2 ta rematar o programa.
Continamos emitindo totz os lunes de 18.00 a 19.00 horas, ascuitanos en o 101.8 FM de Radio Topo u por internet. Tamien puetz fer-lo lo martes de maitins d’ixas dos mesmas trazas, de 11.00 a 12.00 horas en as repeticions.
U2 – Sunday Bloody Sunday
U2
Sunday Bloody Sunday
No puedo creyer as noticias de huei.
No puedo trancar os mios uellos y fer que se’n vaigan.
Quanto tiempo? Quanto tiempo habremos de cantar ista canta?
Quanto tiempo? Quanto tiempo?
Porque Ista nueit
podemos estar-ne un.
Botellas crebadas baixo os pietz d’os ninos.
Una carrera sin salida plena de cuerpos.
Pero no fere caso d’a clamada a la baralla.
Me mete d’espaldas, d’espaldas
contra la paret.
Domingo, sangriento domingo (x4)
Y a baralla no ha feito que prencipiar.
Bi ha muitas perdugas, pero dime qui ha ganau?
As trincheras esfonsadas en os nuestros corazons,
y as mais, os fillos, os chermans, as chermanas
deseparaus.
Domingo, sangriento domingo.
Domingo, sangriento domingo.
Quanto tiempo? Quanto tiempo habremos de cantar ista canta?
Quanto tiempo? Quanto tiempo?
Porque ista nueit
podemos estar-ne un, ista nueit.
Domingo, sangriento domingo.
Domingo, sangriento domingo.
Ixuta las glarimas d’os tuyos uellos,
Ixuta las tuyas glarimas.
Yo ixutare las tuyas glarimas.
Yo ixutare las tuyas glarimas.
Yo ixutare os tuyos uellos inchectaus en sangre
Domingo, sangriento domingo.
Domingo, sangriento domingo.
Y ye verdat que somos inmunizaus.
Quan os feitos son ficcion y a tv ye a reyalidat.
Y huei os millons ploran.
Minchamos y bebemos, mientras maitin ells mueren.
A baralla reyal plega de prencipiar.
Ta reclamar a victoria que Chesus gano.
En un…
Domingo, sangriento domingo.
Domingo, sangriento domingo.
A qui cal pretar o cinto?
Una d’as linias favoritas d’intervención d’a brigada meyatica y d’os partius d’o rechimen ye aquella que diz que as chents mientres os anyos anteriors a la crisi hemos viviu muito por dencima d’as nuestras posibilidatz y que ello antimás d’estar una d’as causas d’a crisi, ha de cambiar ta poder salir-ne, y pertoca por tanto pretar-se o cinto.
A retorica de que nos pertoca a os treballadors y treballadoras pretar-nos o cinto se presenta no nomás como una dexichencia “scientificament demostrada” que tamién como una “chusta penitencia” a o pecado de malgasto an que hébanos caito mientres os anyos pasaus.
As cifras obchectivas, reals, amuestran que ni bi habió tal pecau de malgasto por parti d’as “familias”, concepto an que s’arrocla l’endeudamiento d’a chent d’o común, ni o feito de que nos preten, u que nos pretemos o cinto, va a servir ta salir d’a crisi economico-social.
Si femos una uellada a las cifras que facilita o Instituto Nacional d’Estadistica y o Banco d’Espanya podemos comprobar como evaluando quatre indicadors de deuda: casas, sociedatz no financieras, institucions financieras y deuda externa bruta en relación con o PIB, as conclusions no van precisament en ixa adreza.
- Deuda d’as casas: Ta l’anyada 2010 poco más d’o 80% d’o PIB. Ista deuda yera en l’anyo 2002 de poco más d’o 50% d’o PIB, ye decir que en as anyadas d’o teorico malgasto, d’o 2002 a o 2010, ista va creixer en 30 puntos porcentuals.
- Deudas d’as sociedatz no financieras: anyo 2010 por dencima d’o 140% d’o PIB. En l’anyo 2002 ista deuda yera de poquet menos d’o 90% d’o PIB, isto suposa que en o periodo en custión tenió una puyada de más de 50 puntos.
- Deuda d’as institucions financieras: En l’anyada 2010 yera d’arredol d’o 110% d’o PIB. En l’anyo 2002 ista deuda yera d’o 50% d’o PIB, por lo que en o periodo analizau tenió una puyada de 60 puntos porcentuals.
- Deuda externa bruta estatal: en l’anyo 2010 corresponde a o 170% d’o PIB. En l’anyada 2002 correspondeba a o 90% d’o PIB. A puyada en o periodo analizau ye pues de 80 puntos.
Ye evident, partindo d’istas cifras que d’haber existiu bell “pecau de malgasto” por parti d’as clases populars, íste ha estau un pecau venial, si lo contimparamos con a practica d’as institucions financieras u con o conchunto d’o sector interpresarial, por no charrar de bella sector en particular como lo ladriello.
Istas conclusions, obchectivas, se obtienen partindo d’os propios datos que o rechimen facilita, que’n son por cierto a-saber-lo de discutibles especialment en o tocant a las institucions financieras, como ells mesmos son reconoixendo. Manimenos a la hora d’imposar penitencias, ístas nomás van endrezadas enta las chents d’o común. A la gran interpresa y más que más a la banca se le inchecta diners publicos sin garra uega.
A istas sectors, que por cierto, en viven os partius politicos d’o rechimen y a brigada meyatica, que casualidat, no nomás no se les mete penitencia denguna, no nomás no se les preta o cinto, que se les alienta a continar con o malgasto y ista vegada antimás con diners publicos.
Ye muito sintomatico tamién como dende o Gubierno bi ha una oposición de tot a que bi haiga una millora en as condicions de retorne d’as deudas d’as familias a la banca a traviés d’a condonación d’ístas con a entrega d’o bien hipotecau, como bellas sentencias chudicials han resuelto y que no tardó ni 24 horas en oposar-se-ie a ministra d’economía y vicepresidenta tercera d’o gubierno, Elena Salgado.
Ye platero que a qui cal pretar-le o cinto, pero dica l’afogue, ye a o sistema depredador y antisocial financiero que opera en iste Estau , l’autoctono y o forano.
Soque una banca publica puet aduyar a salir cabalment d’a crisi economica-social. A banca privada ye a principal responsable de l’orichen d’ista crisi, d’a suya continación y d’as repercusions sobre as clases populars.
Luis Ocampo. Melitant de Izquierda Castellana.
Castilla a 14 de febrero de 2011.
L’exemplo irlandés marcará o 35eno cabo d’anyo d’a masacre de Vitoria
O venient 3 de marzo se ferá o 35 cabo d’anyo d’a masacre que a policía espanyola provocó en enrestir contra l’asambleya de treballadors en a parroquia de San Francisco de Gasteiz, causando a muerte a cinco personas y cientos de ferius. Uns feitos que han quedau grabaus ta cutio en a memoria colectiva de Euskal Herria, d’a mesma traza que o pueblo irlandés nunca no ixublidará lo sucediu o 30 de chinero de 1972 en Derry, quan 14 ciudadanos cayoron batius por as balas de l’exercito britanico.
Dos ejemplos d’a brutalidat que as fuerzas armadas espanyolas y britanicas han emplegau contra vascos e irlandeses pero tamién d’a luita y l’esfuerzo d’as suyas victimas por lograr a verdat, a reparación y a chusticia. Y precisament, l’eixemplo d’as victimas d’o Bloody Sunday u Domingo Sangriento irlandés marcará iste anyo os actos conmemorativos d’o 3 de marzo en Gasteiz.

Seguntes informón dende l’Asociación de Victimas d’o 3 de Marzo una representación d’as familias d’os muertos en Derry y d’os colectivos que han empentau as campanyas de denuncia de aquells feitos visitará a capital alavesa y participará en os actos que se ferán con enchaquia d’o 35 cabo d’anyo. D’ista traza os dos colectivos chuntarán fuerzas “en a dexichencia de verdat y chusticia, potenciando a solidaridat internacionalista entre os pueblos d’Irlanda y Euskal Herria.
“Dende Martxoak Hiru Elkartea-Asociación de Víctimas d’o 3 de Marzo nos veyemos refleixaus en o camín por a verdat y a chusticia que son fendo en Derry” explica ista asociación en una nota de prensa, sinyalando que como colectivo compuesto por personas afectadas y feridas aquel diya, asinas como familiars d’os feneixius por l’actuación d’a Policía Armada, se sienten “identificaus d’una traza especial” con lo ocurriu en o Bloody Sunday.
Bi adhiben que “hemos seguiu con intrés iste caso, ya que consideramos que as esferras de Derry de 1972 y a d’o 3 de marzo de 1976 tienen características parellanas tanto en a eixecución como en a chustificación”. Por iste motivo, explican, l’eixemplo irlandés marcará os actos d’iste anyo, “en un inte en que aquí, igual como lo fuoron en Irlanda no fa guaire tiempo, son de vital importancia y continamos reivindicando os dreitos civils y politicos, o debate sobre o papel d’as victimas en a resolución de conflictos y a necesidat d’a creyación d’una Comisión d’a Verdat que permita chuzgar a chenocidas y criminals y meter fin a o silencio y a impunidat de totz os crimens feitos dende tarabidaus politicos de poder fendo servir a las fuerzas de seguridat de l’estau en as zagueras decadas”.
D’ista traza, y partindo d’ista reflexión, parti d’a programación d’o cabo d’anyo d’o 3 de Marzo se centrará en l’analís de l’eixemplo irlandés dende l’anvista de Euskal Herria. Y en concreto, sobre os zaguers acontecimientos relacionaus con a investigación d’os afers d’o Bloody Sunday y a publicación de l’informe Saville financiau por o Gubierno britanico.
Ta ista fin, explican dende l’Asociación de Victimas d’o 3 de Marzo, han convidau a os actos de Gasteiz a bellas personals que puedan fer cuenta d’o proceso que s’ha seguiu en Irlanda en o tocant a os feitos de Derry y d’o papel que han de chugar os afectaus por a violencia d’Estau en os procesos de resolución de conflictos politicos.
Ta Martxoak Hiru Elkartea -afirman- ye una honor contar iste anyo con una representación d’as familias d’os asesinaus en Derry y d’os colectivos que han empentau as campanyas de Bloody Sunday.
Os principals actos organizaus con enchaquia d’o 35 cabo d’anyo d’o 3 de Marzo se ferán en os primers diyas d’ixe mesmo mes, encara que “como enanto d’iste chirmanamiento entre a memoria d’o Bloody Sunday y o 3 de Marzo y coincidindo con o 39 cabo d’anyo d’a masacre britanica en a ciudat norirlandesa, se presentó en a tabierna irlandesa Paddy Shorts de Judimendi a iniciativa “Derry 1972-Gazteiz 1976” y se prochectó a cinta “Bloody Sunday” d’o director Paul Greengarss.
En iste acto se remeró o trachico desenlace que tenió a marcha convocada por l’Asociación de Dreitos Civils contra la mida de engarcholamiento sin chuicio y bi asistión tamién personas que vivieron aquells feitos en primera persona.
Enrestidas faixistas en a universidat castellana

O pasau martis 15 de febrero arredol de 10 individuos encapuchaus y camuflaus con mascarutas dentrón en a Facultat de Sciencias Politicas y Sociolochía d’a UCM y arrancón una pancarta penchada por l’Asociación Universitaria Contrapoder a favor d’a reconoixedura d’os dreitos politicos en o País Vasco y por una salida dialogada d’o conflicto en ausencia de violencia. Horas más tarde, l’acción estió reivindicada por un colla faixista en a suya pachina web.
Os estudiants de cuchas tornón a meter a pancarta sin garra problema y o viernes 18 de febrero a zaguer hora d’a tardi, os faixistas tornón en a facultat ta arrancar a pancarta y amenazar de muerte a l’unico melitant de Contrapoder que i yera en ixe inte.
Se trata d’un feito grau, con que Contrapoder, con o refirme d’a resta d’Asociacions de cuchas d’as universidatz madrilenyas quiere manifestar o siguient:
Que en a nuestra facultat como espacio de pensamiento critico, de solidaridat y de memoria antifaixista, no bi ha puesto ta os nazis y que por ixo nomás puede actuar-ie de nueitz y con as caras tapadas.
Estando conscients d’a irrelevancia politica d’istas collas y as suyas accions, entendemos que s’enmarcan en o proceso de criminalización y estigmatización d’a facultat feito por a extrema dreita meyatica. Ista campanya no nomás tien como obchecto enrestir a la cucha organizada d’una facultat senyera por a suya activa vida politica y cultural, que va muito dillá y busca, a traviés d’o desprestichio d’o nuestro centro, fer mal en a imachen d’a Universidat Complutense ta influyir en a opinión publica madrilenya y empentar, implicitament, a os candidatos de dreitas en as venients esleccions a rector. Qui han encetau a campanya de criminalización d’a Unversidat Complutense en cheneral y d’a Facultat de Politicas y Sociolochía en particular han parau o terreno ta istas enrestidas, y les femos responsables d’o sucediu, encara que ya sabemos que i guardarán silencio.
Meyos como Telemadrid, El Mundo, Intereconomía, fan servir qualsiquier muestra de participación critica en a universidat ta sinyalar y enrestir a mayestros y estudiants por o simple feito d’estar de cuchas, emplegando-ie a mentira y a manipulación, a las camaras amagadas y as fuents anonimas. Trobamos a faltar ixa mesma atención meyatica quan figuras visteras en o mundo academico, como Tariq Alí, Emmanuel Wallerstein u Vicenç Navarro plenan as cambras d’actos d’a facultat convidaus por os estudiants organizaus.
Por atra man, asperamos a firme condena y refuse d’ista mena d’accions por parti de totz aquells “adalitz d’a libertat d’expresión, a democracia y o pluralismo”, entendendo que o silenco no les fa que complices.
Nusatras somos estudiants y melitants de cucha, y femos politica con a cara decubierta. ¿De qué atra traza, si no tenemos cosa que amagar? A o ravés, podemos sentir-nos argüellosos de contribuyir a fer d’a nuestra facultat un espacio diverso, critico, activo y compromeso. Y va a continar estando-ne, a tamás de qui s’encerrina en “normalizar-la” y enquadrar-la dentro d’os discursos y as practicas dominants. Ixa ye a esferencia entre qui creyan universidat, dende abaixo y a la cucha, y qui preban d’estricallar-la, con a cara tapada y contra os estudiants.
Sinyan:
AU Contrapoder, Rosa Que Te Quiero Rosa, AU 1º de Mayo, Macondo, Grupo de Teatro Político Antígona, Rete de Mayestros y investigadors La Promotora (Facultad de Sciencias Políticas y Sociología – UCM).
Coletivo Rise Up (Universidat Carlos III), Unión de Estudiants Progresistas- Estudiants de Cuchas (Facultat de Dreito – UCM), Puño y Letra (Facultat de Filolochía – UCM), La Caverna (Facultat de Filosofía- UCM).
A diversidat lingüistica
En ista tierra se cria o “tomillo”, “lo timó” y o “tremoncillo”. Bi ha redoladas en as que se dan as tres luengas propias d’Aragon, encara que platerament a la suya traza, porque as luengas existen nomas en vivo -igual como as plantas- y por ixo en muitas fablas. Lo que no impide clasificar as modalidatz lingüisticas como los botanicos fan con as plantas: por especies, u arroclar baixo lo mesmo nombre a las que fan un aire de familia. D’asti que sigan tres as luengas en Aragon, y as modalidatz muitas mas.
Pardo Sastrón, farmaceutico naixiu de Torrociella d’Alcanyiz, estudeyo a flora d’o Mezquin y nomas que en o suyo lugar catalogo mas de mil especies. Beluns lo consideran precursor d’a etnobotanica, pues s’intreso tamien por os emplegos y costumbres ligaus con as plantas. Ignoro si en herborizar anotaba siempre o nombre vernaculo d’a planta que replegaba, lo facio a vegadas.
Comprendo que un botanico no estudie que a flora, celebro que s’intrese por a cultura popular y me fa goyoso de tot si reculle as parolas. Puedo entender tamien a l’anticuario que no distingue entre “tinaja”, “tenaja” y “tenalla”: t’o rastro igual se le’n da. Pero no me demanden que comprenda a os etnografos que catalogan as ainas d’un puesto y s’ixublidan d’os nombres.
Ubiertos a la convivencia y a la parla, a la parola entre totz y con totz como sers humans, habrianos de fer-nos mas cargo d’o que ye a o nuestro cudiau aqui ta tot o mundo: d’ixe troz d’humanidat que pende de nusatros en o Mezquin, en Fraga, en Echo, en Chiprana u en un vico de Zaragoza.
O 21 d’iste mes se celebra o Dia Internacional d’a Luenga Materna. No me cuaca l’emplego instrumental d’o calandario u d’as fiestas, que as malmete, y m’estimo mas de celebrar os fastos que fer campanyas. Con tot y con ixo, aproveitare a enchaquia ta parlar d’as nuestras luengas como ye de dar. No nomas vivimos de pan. Vivimos tamien d’a parola que sale d’a boca de l’hombre: a que se da y recibe, no se niega a dengun y ye imprescindible ta la convivencia. Sin a que no bi ha calidat de vida, ni gracia, ni “carmullo”, ni satisfaccion humana, pues tot lo que ye por debaixo d’a convivencia tasament plega en subsistencia d’o cuerpo.
Bellas 3.000 luengas, si fa u no fa la metat d’as existents, son en risque d’acotolar-se. Puet que muitos se’n faigan mas por a supervivencia d’o crebahuesos que por o porvenir de l’aragones, y a recuperacion d’os “biens d’Aragon” prou mas que no por o futuro d’o catalan d’a Francha. Lo que estaria imperdonable en o mio caso, por a responsabilidat que he adquirida en o Consello Aragones d’as Luengas. Estoi que sincerament, d’atra man, que a esmermada en a diversidat lingüistica no ye una menaza menor que a graniza reduccion d’a diversidat biolochica. Ya ye hora de fer-nos cargo d’a ecolochia d’a ment y, por tanto, d’as luengas maternas u vernaculas como dicen otros.
Vernaculum se diz en latin a lo que se cria, se cautiva, se teixe, se fa en casa y se quita d’o comun ta usufructo, frent a tot lo que portian de difuera –lo “forano”– t’o nuestro mundo y adquirimos en o mercau t’o consumo. Vernacula ye a luenga en a que se naixe y creixe, a d’o mundo d’a vida.
A conservacion d’as luengas vernaculas no s’oposa a l’entendimiento humano, que no pende d’o pensamiento unico ni d’a luenga unica, homologada, sino d’o reves: pende de l’abundancia y libertat de l’esprito.
En o mundo mundial o mercau sin buegas aplana las esferencias u as embolica, pero ixe mito de Babel tien a suya replica en Pentecostes que as discierne y as salva. As fiestas populars, quan son autenticas, en tienen mas d’ixe esprito que no d’ixe atro mosto u breballo d’os mercaus.
Sin sacar a importancia a lo que consideramos urchent: guaranciar l’emplego publico y l’amostranza en a escuela d’as luengas propias d’Aragon, me pienso que a recuperacion social d’as luengas minorizadas no estara posible que si les ampramos o reconoiximiento y l’atencion que mereixen.
Se diz que mesmo as plantas creixen mas enchugardidas y millor quan se les parla, ye una polida creyencia que no desdire. Sisquia sigamos capables de cudiar y afalagar as luengas vernaculas tanto u mas que as flors d’o chardin, y d’aduyar dende a infancia a os ninos ta que accedan dende o suyo mundo y con a suya luenga, esligada, a tot o mundo y a qualsiquier atra. Educar ye amostrar a charrar, no ye ixublidar a la propia luenga en ir ta la escuela. Ni enronar-se en ella, ye chitar y creixer como as brancas a l’aire d’a comunicacion universal.
Jose Bada
President d’o Consello Superior d’as Luengas d’Aragon
Mirar-me por a finestra

Hora de chentar. Una fuent d’augua, dos finestras, tres mesas, quatro sillas y un microondas. Me trobo debant d’un tupper calient, con una forqueta en a man, en a cafeteria d’o treballo.
Atros companyers tamien se i son quedaus a chentar. Saputos y charrins gosan de fer a parla de futbol, y por or chilos suyos en saben mas que no dengun. Yo no’n se mica y, tanimientres, me miro por a finestra. Ligas, copas, equipes, partius, resultaus, chugadors, novias de chugadors y asinas asinas. De cabo quan tamien charran d’o trafico, mirando-se enta las obras d’o tranvia por a finestra.
Huei soi yo qui se mira por a finestra, aburriu trobo a faltar l’estrapalucio d’ista crica. Perfectos ciudadans totz ells. Foi orella y paro cuenta que no charran de futbol. Tampoco no lo fan d’o trafico. Nian de treballo. Totz charran muito, pero lo fan en voz baixa. Charran de politica.
Ista vegada dengun no chila. Saputos y charrins plenan l’aire d’ignoracia. Perfectos ciudadans totz ells. Boira preta de fatezas en voz baixa que amaga la mia vergüenya. No’n saben mica. Millor habrian de mirar-sen por a finestra.
Por Chulia Barrau (alazetau seguntes diz l’autora en un feito real)
Bicicletas Solidarias t’o Sahara
Si tiens una bici que no fas servir, da-le un emplego solidario.

¿En que consiste a campanya Bicicletas Solidarias?
En replegar bicicletas que no se fan servir ta estar apanyadas y recuperadas t’o suyo funcionamiento, y dimpues estar-ne entregadas a poblacions que disponen de pocos recursos materials. En ista enchaquia se’n entregaran a os Campamentos de Refuchiaus d’o Sahara, chunto con material de repuesto y ferramientas t’o suyo mantenimiento.
¿Por que ninviar bicis t’os Campamentos de Refuchiaus d’o Sahara?
A bicicleta ye un transporte ideal ta qualsiquier puesto d’o mundo, pero encara mas ta territorios do atros meyos de transporte (autobus, tren u auto) no disponen d’infraestructuras. A bicicleta ye alavez indispensable ta muitas familias, qualas dificultatz ta desplazar-se se tornan en un firme entrepuz ta la vida diaria.
Os Campamentos de Refuchiaus de Saharauis estion clavaus en as zonas mas inhospitas d’o desierto, en a buega archelina; cuentan con tasament infraestructura interina y a poblacion i vive en condicions durismas, por ixo as bicis se tornan en un bien de primera necesidat ta la movilidat.
A denuncia y a solidaridat
A comunidat internacional ye cometendo una sangrant inchusticia con o Pueblo Saharaui. Dimpues d’a ocupacion ilegal d’o Sahara Occidental por l’invasor marroqui, parti d’a suya poblacion leva mas de 35 anyadas espachada d’o territorio suyo, son os que viven en os campamentos d’o desierto archelino. Os que continan en o Sahara ocupau son sozmesos a un rechimen de terror, privaus d’os mas elementals dreitos humans y son asesinaus, detenius y torturaus; tot asperando que se i aplique o suyo lechitimo dreito a l’autodeterminacion.
Debant d’ista inchusticia, Recicleta, La ciudad de las Bicis, Um Draiga, y qualques asociacions vecinals de Zaragoza queremos refirmar-les realizando ista campanya en Solidaridat con o Pueblo Saharaui y ta contribuyir a amillorar as suyas condicions de vida.
Os obchectivos chenerals de Bicicletas Solidarias son:
- Fomentar a Solidaridat entre os Pueblos.
- Fomentar l’esvielle y o reemplego de recursos, frent a l’actual cultura d’o malfurrie.
- Reivindicar l’emplego d’a bici como traza de transporte sostenible y ecolochica.
- Informar y concienciar sobre a situacion d’inchusticia a la que ye sozmeso lo Pueblo Saharaui.
¿Do entregar as bicis que ya no fas servir? ¿En que calendatas?
Puetz entregar las tuyas bicis en Recicleta, La Ciudad de las Bicis y en os locals de diez asociacions de vecins d’esferents vicos de Zaragoza.
Se’n reculliran entre o 15 de febrero y o 15 d’abril de 2011.
Puetz veyer as adrezas y horarios d’os puntos de replega en o cobaixo d’iste texto.
Amigos d’o Pueblo Saharaui recorreremos Zaragoza en as bicis solidarias.
A campanya ye coorganizada por Um Draiga (Amigos d’o Pueblo Saharaui en Aragon), que de conchunta con a Secretaria d’a Choventut d’o Frent Polisario entregaran as bicis a institucions (escuelas-centros de salut) d’os Campamentos de Refuchiaus Saharauis.
O sabado 28 de Mayo convocamos un recorriu reivindicativo, en as bicis recuperadas, por as carreras de Zaragoza ta entregar-las en a seu d’Um Draiga.
PUNTOS DE REPLEGA (d’o 15 de febrero a o 15 de marzo)
Recicleta
C/ Asalto, 69
de lunes a viernes, de 10 a 13:30 y de 16 a 20 horas.
www.recicleta.com
La Ciudad de las Bicis
Predicadors, 51
de lunes a viernes, de 10 a 20 horas.
www.laciudaddelasbicis.com
Avv Lanuza Casco Viejo / Casco Viello
C/ Sant Pablo, 23
de lunes a viernes, de 9 a 14 y de 16 a 21 horas
http://sites.google.com/site/adevecinoslanuzacascoviejo
Avv San José / Sant Chuse
C/ Ventura Rodríguez, 12
de lunes a viernes, de 16:30 a 21 horas
http://www.avvsanjose.org
Avv Delicias “Manuel Viola”
C/ Delicias, 44
de lunes a viernes, de 9:30 a 13 y de 17 a 20:30 horas
www.avvdelicias.org
Avv Actur Puente Santiago / Puent Sant Chaime
C/ Margarita Xirgú, 2, local
de lunes a viernes, de 19 a 21 horas
https://sites.google.com/site/avvpuentesantiagoacturzaragoza
Avv Parque Goya II “Los Caprichos”
C/ La Fragua, 20, local
Lunes, de 18:30 a 20 horas
Contacto: paltres@eremas.com
Avv Oliver
C/ Teodora Lamadrid, 72
os martes de 18 a 20 horas
Avv La Paz / A Paz
C/ Ovieu, 141
los lunes, de 19:30 a 21:30 horas
http://vecinoslapaz.wordpress.com
Avv Venecia Montes de Torrero / Monts de Torrero
C/ Granada. 43, local
de lunes a viernes, de 18:30 a 22:30 horas
http://avvenecia.blogspot.com
Avv La Cartuja Baja “Jerónimo Zaporta”
C/ Claustro, 15, local
Telefono contacto: 976500991
Avv Las Fuentes / As Fuents
C/ Fray Luis Urbano, 27, local 2
de lunes a viernes, de 17 a 19 horas
www.avvlasfuentes.org
Avv Actur “Rey Fernando”
C/ Idelfonso Manuel Gil, 6, baixos
os lunes y os chueves, de 18 a 20 horas
www.avvarf.es
ATROS REFIRMES:
Um Draiga
www.umdraiga.com
La Veloz Ciclomensajer@s
www.grupolaveloz.com
Colectivo Pedalea
www.pedalea.org
Huesca en Bici
www.huescaenbici.blogspot.com
Asociación Vecinal de la Madalena “Calle y Libertad”
http://avmadalena.org
Ta saber-ne mas:
http://ww.recicleta.com
http://ww.umdraiga.com
Chuaquín Costa tamién yera antitaurino

Articlo publicau en La Concordia, Uesca, 24 de chunio de 1894
“LA FIESTA NACIONAL” (sic)
Nomás que Espanya (sic) amaneix en o concierto universal con o tozuelo espelurciau, os brazos angluciosos de sangre, a voz roncollosa y fatal chilando encara: Sangre, sangre, más caballos a os toros!
Entre a epoca civilizada de hue, que condena as intrusions, as conquistas, l’ambición, a esclavitut, os sangrientos u mitolochicos dioses d’antis más, y a d’ahiere, que vive conforme a l’esprito, que pasa levando con ella a fiebre d’as suyas valors (…) bi ha un trango apabilant, un salto de incalculable fundo. No sabríanos, no valdríanos ta conquerir una Galia, y un Echipto, un Cartago y una Macedonia, una Siria y una Italia; ni tampoco no sabríanos imposar a nuestra luenga a cien pueblos guerrers y enemigos; pero manimenos no nos manca pulmons ta apostrofar a os caballos ensangrentaus con más calor, con más entusiasmo, con más crudeldat, no digo que os romanos, sino que os antropofagos mesmos arredol d’os suyos prisioners penchaus en l’asador.
Pero no ye isto lo pior. Lo rarizo, lo gran, lo que no se concibe, lo que sobrepasa la razón humana ye lo que de veras se’n sale d’as mugas cutianas, ye que istas fiestas estupendas, refleixo d’un sieglo depravau, sigan presididas por a representación gubernativa u por os chefes d’o lugar, legalizando como qui diz, con a suya presencia, uns actos tan barbaros, en cuenta de meter-les cortapisas; fendo, ta decir-lo d’una vegada, moral a la inmoralidat, chusticia a la ilegalidat, virtut a o vicio, civismo a la crudeldat bruta. Quan nos recentan que o chefe d’a cuadrilla toreadora, antis d’empunyar a espada ta asesinar a la fiera cansa d’amortar caballos, se presenta a un costau d’o circo ta brindar, como qui diz, as suyas suertes arriesgadas a la salut de qui preside, se nos figura ascuitar o chilo vil e indigno de Ave Cesar imperator, morituri te salutant.
Dormamo-nos sobre as cadieras d’o circo: infiltremos en as masas ixe vereno sutil y mortifero d’a crudeldat y de l’egoísmo: ixublidemos que “sin a compasión por os animals no bi ha educación completa ni corazón bueno”: embrutezcamos a o pueblo a despeito d’a moral cristiana… Ay!, tos remeratz qué fue d’os romanos, o pueblo más libre de l’Universo, quan ixublidando l’eixemplo de Cincinto corrión ta Roma ta entregar-se a os espectaclos y a la molicie?… Si a o chilo de pan y toros! Se contesta con escuela trancada y un circo feito con una ganadería salvache y una crisis alimenticia, ¿qué podemos asperar d’a fambre y de bellas pasions satisfeitas, tan mala consellera aquella como instigadoras istas?
L’hombre ye rei d’os sers inferiors, más no ha d’estar o suyo tirano. O chusto toma a o suyo cudiau a vida d’os suyos animals, pero o malvau no tien corada ta ells. A crudeldat enta os irracionals fa o corazón insensible a os sufrimientos d’os hombres.
As corridas de toros son un mal inveterau que nos perchudica más que no muitos creyen y d’o que a primera uellada pareix, dende a perversión d’o sentimiento publico dica o descredito de l’extranchero, bi ha una serie tetrica de gradacions que nos envilecen. Ye esclatero que de bote-i-boleyo no desapareixen uns costumbres tan viellos, pero si o Gubierno prenese una decisión seriosa, si a beneficencia buscara atros verenos de caridat u d’especulación que no a plazas de toros, si as diputacions enguerasen un buen sistema de exposicions agrícolas y pecuarias ta sustituyir-las por aquellas exposicions de barbarie más refinada; si la prensa en todas as suyas fases y baixo todas as formas esmachinables, dende o cuento dica o discurso filosofico, clamase contra iste monstruo d’impurezas espritals; si o clero fese veyer en a predicadera, con a lochica d’a razón y l’Evanchelio en a man, os prechuicios granizos que fan en l’orden moral; luego, bien luego os circos espanyols (sic) pasarían a dominio de l’arqueologo y os toros con os suyos accesorios vendrían a formar parti d’as antigüedatz espanyolas (sic).
Berri Txarrak – Bueltatzen
Berri Txarrak
Bueltatzen
Quiero viyer o mundo
pero dende a tuya cama,
quiero viyer o mundo
A canta que nunca no ixublidas
en os tuyos morros
quiero estar a canta.
Y a on t’amagabas dica agora?
en istos luengos anyos sin apareixer.
Pilla-me d’a man, y no me sueltes,
ye fosco, y no sé tornar.
Quiero estar o mar
en as tuyas tronadas,
quiero estar o mar
Nomás o sulero
en os tuyos pietz,
quiero estar o sulero.
Y a on t’amagabas dica agora?
en istos luengos anyos sin apareixer.
Pilla-me d’a man, y no me sueltes,
ye fosco, y no sé tornar.
Quiero viyer o mundo
pero dende a tuya cama,
quiero viyer o mundo
dende a tuya atalaya.
A canta que nunca no ixublidas
en os tuyos morros,
quiero estar ixa canta